اولین نشست یک روزه تخصصی کارگروه مدیریت پسماند از اتاق فکر تغییر اقلیم و محیط زیست فرهنگستان علوم در روز چهارشنبه 5 بهمن 1401  در سالن ابوریحان بیرونی واقع در محل فرهنگستان علوم برگزار شد.
 این نشست که به موضوع تفکیک از مبدأ پسماند عادی اختصاص داشت با حضور سخنرانانی از دانشگاه‌های صنعتی شریف و تربیت مدرس و همچنین شهرداری مشهد، شیراز، اصفهان و تهران به صورت حضوری و برخط برگزار شد. محور سخنرانی های این نشست، معرفی کارگروه فنی مدیریت پسماند اتاق فکر تغییر اقلیم و محیط زیست فرهنگستان علوم، تجربیات تفکیک از مبدأ در شهرهای مختلف کشور، ارزیابی وضعیت جهان و منطقه در تفکیک از مبدأ، جمع بندی وضعیت پژوهش در حوزه تفکیک از مبدأ در کشور و نیز ارائه یک تجربه از تعامل غرفه‌داران (غرفه‌های تفکیک از مبدأ) با شهروندان بود.

جمع آوری هوشمند ۲ هزار بطری در دانشگاه تربیت‌مدرس با دستگاه ایران‌ساخت

در این نشست دکتر آرش رضایی دبیر کمیته پسماند شورای راهبری سبز دانشگاه تربیت مدرس ، پسماندها را در حوزه‌های 'شهری'، 'پزشکی'، 'کشاورزی'، 'صنعتی'، 'معدنی'، 'الکترونیک'  و 'خطرناک' دانست و افزود: ما در شورای راهبری سبز دانشگاه تربیت مدرس در خصوص تفکیک از مبدا برنامه‌ریزی‌هایی را اجرایی کردیم که بر اساس آن پسماندهای دانشگاه‌ها در دسته‌های 'عادی (سلف و خوابگاه، کاغذ و مقوا، سرویس بهداشتی، فلز و پلاستیک و شیشه)'، 'شیمیایی (آزمایشگاه، لاشه حیوانات و خاکستر لاشه‌سوز)'، 'بیمارستانی'، 'الکترونیک'، 'نخاله' و 'کیف و کفش و لباس' تقسیم‌بندی شدند.
وی ادامه داد: در گام بعدی نسبت به شناسایی جایگاه ذخیره‌سازی پسماندها اقدام شد که در این مرحله سطل‌ها و جایگاهی برای ذخیره‌سازی پسماند و همچنین برچسب‌گذاری تعریف شد و در این مرحله اقدام به تفکیک و جداسازی پسماند از مبدا شد و در این راستا از دستورالعمل ابلاغ شده از سوی وزارت علوم در زمینه مدیریت پسماند در دانشگاه‌ها، مراکز آموزش عالی و پارک‌های علم و فناوری بهره بردیم.
دکتر رضایی با اشاره به ایجاد سطلی برای جمع آوری لباس، کیف و کفش در دانشگاه تربیت مدرس، خاطر نشان کرد: برای جمع آوری ظروف نوشیدنی دستگاهی در دانشگاه طراحی و ساخته شد که قادر به جمع آوری هوشمند این نوع ظروف شد و از یک ماه قبل در دانشگاه نصب شده و تاکنون ۲ هزار بطری از سطح دانشگاه از طریق این دستگاه جمع‌آوری شده است.
دبیر کمیته پسماند شورای راهبری سبز دانشگاه تربیت مدرس، جمع‌آوری پسماندهای خطرناک را از دیگر بخش‌های این طرح نام برد و ادامه داد: تاکنون ۳ تن زباله خطرناک را جمع آوری کرده‌ایم، ضمن آنکه زباله‌های عفونی نیز به طور مجزا مدیریت شده است.

 تلاش فرهنگستان علوم برای ارائه راهکارهای اجرایی تفکیک پسماند از مبدا

دکتر نادر مختارانی عضو هیات علمی دانشگاه و رئیس کارگروه اتاق فکر تغییر اقلیم و محیط زیست فرهنگستان علوم افزود: فرهنگستان علوم در راستای وظایف و مسؤولیت‌های حرفه‌ای که بر عهده دارد، اقدام به تشکیل اتاق فکر تغییر اقلیم و محیط زیست کرده که ذیل آن ۴ کارگروه را تشکیل داده است.
عضو شورای راهبری مدیریت سبز  دانشگاه با بیان اینکه این اتاق در مهرماه سال جاری آغاز به کار کرده است، اظهار کرد: این اتاق کار خود را با ۴ کارگروه 'مدیریت پسماند'، 'آلودگی هوا'، 'تغییر اقلیم' و 'پیوند' آغاز کرد.
دکتر مختارانی، با اشاره به ماموریت‌های این کارگروه‌ها با تاکید بر اینکه این کارگروه‌ها قرار نیست کار پژوهشی انجام دهند، یادآور شد: ما در گام اول مشکلات موجود در حوزه‌های مختلف پسماند و تغییر اقلیم را شناسایی کرده و با برگزاری نشست‌هایی با متخصصان، راهکارهای اجرایی برای حل این معضلات را ارائه خواهیم داد.
رییس کارگروه اتاق فکر تغییر اقلیم و محیط زیست فرهنگستان علوم، اولین موضوع در دستور کار این اتاق را مدیریت پسماند با رویکرد تفکیک از مبدا ذکر کرد و ادامه داد: ما علاوه بر شناسایی و ارائه راهکارها به دنبال اجرایی کردن مصوبات در حوزه‌های مختلف هستیم که در این زمینه آیین‌نامه اجرایی قانون مدیریت پسماندها است.
به گفته وی، ماده ۴ این آیین‌نامه بر این موضوع تاکید دارد که مدیریت‌های اجرایی پسماندهای عادی باید طرح جامع و تفصیلی مدیریت پسماند را به گونه‌ای تهیه کنند که در مراکز استان‌ها و همچنین شهرهای با جمعیت بیش از یک میلیون نفر تا پایان سال ۱۳۹۰ و در سایر شهرها و روستاها تا پایان سال ۱۳۹۲، همه پسماندهای عادی به صورت تفکیک شده، جمع آوری شود.
عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس، خاطر نشان کرد: از تصویب این قانون ۱۰ سال می‌گذرد، ولی همچنان اجرایی نشده است و تفکیک پسماند از مبدا را نداریم و ما درصدد هستیم در این کارگروه‌ها دستورالعمل‌های اجرایی برای حل این معضل را به مسوولان ارائه دهیم.
در انتهای این نشست بعد از پرسش و پاسخ، سخنرانان و اعضای کارگروه و حاضران به گفت و گو و تبادل نظر حول محورهای نشست پرداختند. در بین شرکت کنندگان این نشست کارشناسانی از دبیرخانه کلان‌شهرها، سازمان شهرداری ها و دهیاری ها، سازمان مدیریت پسماند، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، معاونت پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش، اتاق بازرگانی ، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی و نیز دانشجویان و علاقه‌مندان حضور داشتند.
شایان ذکر است دومین نشست تخصصی کارگروه فنی مدیریت پسماند اتاق فکر فرهنگستان با محوریت ابعاد اجتماعی و اقتصادی تفکیک از مبدأ پسماندهای شهری در اردیبهشت ماه 1402 برگزار خواهد شد.