در ششمین نشست از سری نشست‌های تخصصی تحول در دانشگاه: استمرار روند یا رخداد شگفتی ساز؛ توسعه و ارزیابی آموزش عالی با تاکید بر اقتصاد آموزش عالی و چگونگی شکل‌گیری دانشگاه‌های نسل اول تا پنجم مبتنی بر اقتصاد مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

دکتر امیر علی سیف الدین، رئیس پژوهشکده فناوری‌های نرم دانشگاه تهران، به عنوان سخنران این مراسم با اشاره به تاریخچه تحولات اقتصاد آموزش عالی خاطر نشان کرد: اولین موضوع در اقتصاد آموزش عالی مربوط به دانشگاه‌ها است.در ابتدا دانشگاه‌ها مبتنی بر آموزش و در خدمت دولت بودند و فارغ التحصیلان رشته‌های مورد نیاز عموما در نهادهای دولتی مشغول به کار می شدند. پس از دریافت شهریه توسط دانشگاه‌ها مرحله اول اقتصاد آموزشی شکل گرفت که بر اساس آن شهرت دانشگاه و به دنبال آن اشتغال فارغ التحصیلان ثروتمند در صنعت، بر مبنای اساتید و دانشمندان برتر و کتب منتشر شده در آن دانشگاه مد نظر قرار می‌گرفت. این دوره به عصر تجمع دانشمندان بزرگ دانشگاه محور، معروف است.

دکتر سیف الدین افزود: در جنگ جهانی دوم، دولت و صنایع به این نتیجه رسیدند که از دانشمندان و جامعه دانشگاهی در پژوهش استفاده کنند و به این شکل دانشگاه‌های نسل دوم بر اساس پژوهش‌های تقاضا محور و تخصیص گرنت ایجاد شد. در این زمان دانشگاه‌ها از مرکز شهر به حاشیه شهر کشیده شده و در نتیجه زمین‌های اطراف دانشگاه‌ها ارزش اقتصادی بیشتری پیدا کرد. به این ترتیب اقتصاد زمین شکل گرفت. به طور نمونه با ایجاد دانشگاه فردوسی مشهد، منطقه وکیل آباد ایجاد شد یا با احداث دانشگاه صنعتی اصفهان، شهرک صنعتی در اطراف این دانشگاه به وجود آمد.

رئیس پژوهشکده فناوری‌های نرم دانشگاه تهران در ادامه، از تشکیل دانشگاه‌های نسل سوم و چهارم بعد از سال ۱۹۶۲، به دنبال کاهش بودجه‌های دانشگاه بعد از جنگ جهانی دوم و تامین هزینه‌های دانشگاه از طریق فروش زمین‌های مروبط به دانشگاه و تعامل بیشتر با صنایع سخن گفت.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: نزدیک شدن علم و صنعت پس از آن سال‌ها تا جایی پیش رفت که برخی صنایع حاضر شدند هزینه جذب دانشجوهای جدید را تامین کنند و به این ترتیب اقتصاد جدید آموزش عالی شکل گرفت.

به گفته رئیس پژوهشکده فناوری‌های نرم دانشگاه تهران، جذب جمعیت، تمرکز خدمات، توسعه خدمات فراسرزمینی از طریق جذب دانشجوهای خارجی، ترویج فرهنگ، توسعه منطقه و ارائه خدمات تخصصی از جمله ویژگی‌های اینگونه دانشگاه‌ها است که نمونه بارز آن خدمات ارائه شده توسط دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران به جامعه است.

دکتر سیف الدین با مهم دانستن اقتصاد آموزش عالی در رشته‌های آموزشی، پژوهشی و ارتباط آن با اقتصاد شهری تاکید کرد: اگر دانشگاه‌ها بتوانند درباره زمین‌های خود با سایر ارگان‌ها به تفاهم برسند تحول بزرگی در اقتصاد دانشگاه‌ها ایجاد خواهد شد که در این صورت باید سهم دانشجو، استاد و دانشگاه نیز در نظر گرفته شود.

در انتهای نشست نیز، اساتید و اعضای هیأت علمی درباره مباحث مطرح شده، دیدگاه‌ها و پرسش‌های خود را مطرح کردند.